Η κατάργηση των μετρητών και το ρίσκο της ψηφιακής εξάρτησης

Τι γίνεται όταν μια απλή βλάβη ή ένα blackout σε αφήνει χωρίς τρόπο να πληρώσεις ούτε για το πιο βασικό πράγμα; Κι όμως, το πρόσφατο blackout σε Ισπανία και Πορτογαλία ήρθε να μας θυμίσει μια σκληρή αλήθεια: χωρίς ρεύμα, χωρίς πρόσβαση στα συστήματα, το ψηφιακό χρήμα απλά δεν υπάρχει.

Όταν η τεχνολογία «σβήνει»

Το μπλακ-άουτ που χτύπησε την Ιβηρική Χερσόνησο δεν επηρέασε μόνο τα φώτα και τα κλιματιστικά. Επηρέασε τα πάντα. Τα τερματικά POS έκλεισαν, τα ΑΤΜ σταμάτησαν να λειτουργούν, και το πιο απλό πράγμα —το να αγοράσεις ένα μπουκάλι νερό ή να πληρώσεις για ένα ταξί— έγινε ξαφνικά αδύνατο χωρίς μετρητά.

Ο κόσμος είχε μάθει να μη κουβαλάει τίποτα άλλο πέρα από το κινητό ή την κάρτα του. Όσοι δεν είχαν λίγα ευρώ στο πορτοφόλι τους, απλά δεν μπορούσαν να πληρώσουν τίποτα. Οι επιχειρήσεις, από τη μεριά τους, δεν μπορούσαν να εισπράξουν. Οι συναλλαγές πάγωσαν, γιατί η εξάρτηση από την ηλεκτρική ενέργεια και το διαδίκτυο ήταν απόλυτη.

Η ουτοπία της κοινωνίας χωρίς μετρητά

Τα τελευταία χρόνια, προωθείται πολύ έντονα η ιδέα ότι μια κοινωνία χωρίς μετρητά είναι το μέλλον. Λιγότερη φοροδιαφυγή, μεγαλύτερη διαφάνεια, περισσότερη ευκολία για όλους.

Ωραία όλα αυτά στη θεωρία. Αλλά ποιος εγγυάται ότι το ρεύμα δεν θα πέσει; Ποιος μπορεί να υποσχεθεί ότι το ίντερνετ θα λειτουργεί πάντα απρόσκοπτα; Σε έναν κόσμο γεμάτο φυσικές καταστροφές, κυβερνοεπιθέσεις και κρίσεις, η απουσία ενός εναλλακτικού τρόπου πληρωμής είναι ρίσκο, όχι πρόοδος.

Το μετρητό έχει μια απλή μαγεία: δουλεύει πάντα. Δεν χρειάζεται φορτιστή, δεν εξαρτάται από server, δεν σε αφήνει εκτεθειμένο όταν όλα γύρω καταρρέουν.

Η πραγματική ελευθερία βρίσκεται στην επιλογή

Δεν λέω ότι πρέπει να γυρίσουμε πίσω στις ουρές μπροστά στα ΑΤΜ ή να κουβαλάμε βαλίτσες με κέρματα. Ούτε ότι οι ηλεκτρονικές πληρωμές είναι κακές — το αντίθετο, μας έχουν λύσει τα χέρια σε αμέτρητες περιπτώσεις.

Αυτό που λέω είναι ότι πρέπει να έχουμε επιλογή. Να μπορούμε να πληρώσουμε ηλεκτρονικά όταν όλα πάνε καλά, αλλά να έχουμε τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουμε μετρητά όταν τα συστήματα καταρρεύσουν.

Η τεχνολογία είναι εργαλείο, όχι δεσμά. Και όταν η τεχνολογία εξαρτάται από κάτι τόσο ευάλωτο όσο η ηλεκτρική ενέργεια, το να πετάς το μετρητό στα σκουπίδια είναι σαν να πετάς σωσίβιο στη μέση του ωκεανού επειδή «δεν το χρειάζεσαι προς το παρόν».

Συμπέρασμα: Λίγα μετρητά, μεγάλη σιγουριά

Το blackout στην Ισπανία και την Πορτογαλία δεν ήταν το τέλος του κόσμου. Ήταν, όμως, μια προειδοποίηση που δεν πρέπει να αγνοήσουμε. Η κοινωνία χωρίς μετρητά μπορεί να μοιάζει βολική, αλλά στην πράξη κρύβει τεράστιες παγίδες.

Δεν χρειάζεται πανικός. Χρειάζεται απλώς σοφία. Ένα μικρό ποσό μετρητών στην τσέπη μας μπορεί να κάνει τη διαφορά τη στιγμή που όλα τα άλλα θα σταματήσουν να λειτουργούν.

Όπως έλεγαν οι παλιοί: "Να έχεις πάντα κάτι στην άκρη για ώρα ανάγκης." Σήμερα, αυτό σημαίνει να έχεις και μετρητά — ακόμα και στην πιο ψηφιακή εποχή.